Hillsborough: een menselijke zaak

31/10/2011 09:30

Het was het voorjaar van 2004 en behoorlijk fris in Liverpool. Op Anfield had Jerzy Dudek net een rondleiding gegeven door de kleedkamer. Daar waren we snel mee klaar. Het leek wel of we in het stadion van FC Madurodam waren beland, zo klein was alles. Er moeten in Nederland heel wat amateurvoetballers rondlopen die bij het omkleden méér ruimte tot hun beschikking dan de miljonairs van Liverpool.

Dudek had er trots gewezen op de plek die traditioneel is gereserveerd voor de keepers. Het was halverwege een eenvoudige, roodgeschilderde bank. Die bank was van hout. Er was niets bijzonders aan, behalve dan dat de grote Ray Clemence daar óók altijd had gezeten. Jerzy Dudek was gevoelig voor dat soort dingen. Hij mocht dan uit een Pools mijnwerkersstadje stammen, de keeper gaf in Engeland blijk van een goed ontwikkeld historisch besef. Nadat we de kleedkamer hadden verlaten, bukkend om ons hoofd niet te stoten toen we onder het This is Anfield-bordje doorliepen, vertrok Jerzy Dudek naar het spelershome. Hij ging zich verkleden.

Even later zag ik hem terug op de tribune van The Kop, strak in het gelid tussen zijn teamgenoten, zichtbaar onder de indruk tijdens de jaarlijkse herdenking van de Hillsborough-ramp. In hun grijze clubkostuums staken ze schril af tegen de zee van rode voetbalshirts die hen omringde, maar verder waren Premier League-sterren en supporters er heel even één. Ze zaten naast elkaar, keken samen zwijgend naar het veld en luisterden naar het vrouwenkoor dat daar zong. Lange, gedragen psalmen waaiden over de lege tribunes van Anfield richting het monument naast de poort, waar de namen van alle ongelukkigen onder elkaar in het marmer waren gebeiteld. Het ging allemaal door merg en been.

Er vielen destijds, in de chaos rond die beruchte FA Cup-wedstrijd tussen Liverpool en Nottingham Forest, in korte tijd 95 doden. Het 96ste slachtoffer overleed uiteindelijk in 1993, na bijna vier jaar in coma te hebben verkeerd. Vanaf die dag hoef je niet lang in de straten rond Anfield Road rond te lopen om iemand tegen te komen in een Liverpool-shirt met het nummer 96 op zijn rug. Daarboven, op de plek waar doorgaans de naam van een sterspeler is te lezen, staat dan altijd maar één woord: Justice.

Al meer dan twee decennia zoeken de nabestaanden van de Hillsborough ramp naar gerechtigheid. Naar boetedoening van de verantwoordelijke autoriteiten, naar excuses voor de beschuldigen dat de fans zelf verantwoordelijk waren voor de ramp en naar inzicht in de ware feiten achter een van de grootste tragedies uit de voetbalgeschiedenis. Tot voor kort kwamen ze niet erg ver. De meeste officiële rapporten vallen onder de 30 jaar-regeling, wat in dit geval betekent dat ze niet eerder dan over acht jaar mogen worden vrijgegeven. Een BBC-verzoek om eerdere inzage werd in hoger beroep verworpen. De documenten kwamen toen in handen van een speciaal benoemd Panel. Om de feiten op juistheid te controleren, is de officiële lezing van de regering. Om het falen van de politie te verdoezelen, zeggen de argwanende nabestaanden.

Zo is een status quo ontstaan. Tot onlangs op internet een petitie voor vervroegde vrijgave rondging en ook Kenny Dalglish (foto) zich er mee ging bemoeien. 'It's very important that we support this', twitterde de onderkoning van Liverpool. Dat hielp. Binnen de kortste keren waren er 140 duizend digitale steunbetuigingen binnen, genoeg voor een motie in het Lagerhuis. Die werd afgelopen week ingediend door Labour-lid Andy Burnham. Bij het voorlezen van de 96 namen, staand in het House of Commons, barstte hij in tranen uit en moest worden weggeleid.

Het is hoopgevend dat het Lagerhuis zich nu met het lot van de nabestaanden gaat bezighouden. Toch werden de verstandigste woorden over deze zaak afgelopen tijd niet gesproken door de heren met de stiff upper lip tijdens het geharrewar in het Britse parlement, maar door de bijna onverstaanbare manager van Liverpool, de man die het destijds allemaal zelf had meegemaakt.'Dit is helemaal geen politieke zaak', zei Kenny Dalglish over de vrijgave van Hillsborough rapporten, 'dit is een menselijke zaak.

Michel van Egmond